Verkleinwoordjes, beetje irritant

08/03/2009
Door Jessica

Het Nederlands is er gek op: verkleinwoorden. Je drinkt een kopje koffie of een biertje, je koopt een retourtje voor de trein en je eet je buikje rond. Deze uitdrukkingen met verkleinwoorden hebben niets te maken met het kleiner maken. We gebruiken het om gewoonte, gezelligheid of omdat het helemaal niet nodig is!

Waar ik me enorm aan stoor is het nutteloos gebruik van verkleinwoorden. In een winkel bijvoorbeeld: “Kan ik u helpen, mevrouwtje?” Nee, ik haal de twee meter bij lange na niet, maar het klinkt zo denigrerend. Net als ouders over hun kinderen: “Zij heeft krampjes.” Net alsof het niet zo erg is als ‘kramp’ hebben.

Zo, mijn frustratie is eruit!
Ik kan weer knusjes op mijn bankje gaan zitten…

6 Reacties to “ Verkleinwoordjes, beetje irritant ”

  1. Henrike on 30/03/2009 at 13:28

    He Jessica,

    ik kan me daar ook zo aan ergeren, maar je doet er af en toe ook aan mee, zonder dat je het in de gaten hebt.
    ik zal er in de toekomst goed op gaan letten.

    Succes met alles

    Groetjes,
    Henrike

  2. Caroline on 01/06/2009 at 01:48

    Ik woon al 34 jaar in Toronto en erger me mateloos aan dit “verkleinen”. Waar is het goed voor? Ik las ergens dat het doel is “vriendelijker” te klinken. Een “kopje” koffie, een “schoteltje”, “lepeltje” …etc. “A cup of coffee”, “a saucer” of een “spoon” klinkt mij niet onvriendelijker in de oren dan het Nederlands equivalent. Waar het gekker wordt vind ik wanneer men “een filmpje” gaat pakken (see a movie). Ik lag bijna onder de tafel toen de ober “een soepje” wilde aanbevelen. Verder kon men ook een heerlijk “roseetje” serveren. Dit heette nog niet zo toen ik vanuit Nederland vertrok, toen was het nog “soep” en “rosé”. Waar komt deze invloed vandaan? Wat is het nut? Moet zeker ergerlijk voor een normale gezonde man zijn dit “kinderlijk gebrabbel” wanneer hem een “soepje” wordt aangeboden. Nederlands is mijn moedertaal maar ik snap er niets van. Mag hij ook met “centjes” betalen of moet dat toch wel met “groot geld”? Heb zelfs al over “chemokuurtjes” en “infuusjes” gelezen, alsof het “fluitjes” van een cent zijn. Zelf vind ik het behalve irritant, ook iets wat me hevig op de lachspieren werkt. Waar is men bang voor wanneer men naar de film wil, soep kiest, een chemokuur of een infuus nodig heeft? Als ik me voorstel hoe dit in het Engels zou toegaan dan lig ik helemaal in een kronkel. Niet voor te stellen gewoon.
    Daar, dat moest er even uit.

  3. Jessica on 01/06/2009 at 07:42

    Ik deel je irritatie!
    Bij de supermarkt kreeg ik laatst ook “vijf eurocentjes” terug…

    Voor mij klinkt het ook niet vriendelijker, eerder kinderlijk en alsof het minder belangrijk is.

  4. Caroline on 01/06/2009 at 18:29

    Hi Jessica. Ben het met je eens dat het veelvuldig gebruiken van verkleinwoordjes niet vriendelijker klinkt. Het is slechts een verklaring die ik ergens las. Ik krijg zo de indruk dat het soms met een zekere zelfingenomenheid te maken heeft, hetzij met zichzelf of de situatie. De “waiter” die suggereert: “zullen we dan maar een ‘wijntje’ doen?!” lijkt hier onder te vallen. De kennis die een zalig “hotelletje” ontdekte in het buitenland waar ze elke avond een heerlijk “likeurtje” of “sapje” nuttigde, de verkoper/ster die met de hand over een kledingstuk strijkt en “een prachtig stofje” (.i.p.v. een prachtige stof) aanprijst, zo zijn er nog veel meer voorbeelden behalve het gebruikelijk geaccepteerde “kopje koffie” of “bloemetje” waar niemand bezwaar tegen zal maken. Er schijnt echter een nieuwe trend te zijn die zich kennelijk richt op het verkleinen van tot dusver onaangetaste woorden in de Nederlandse taal. Ik kan niet de enige zijn die dit opmerkt.
    Heeft iemand overigens enig idee waarom nu juist onze taal wemelt van de “verkleinwoordjes”, waar dit zijn oorsprong had, of hoever dit al teruggaat ons taalkundig verleden?

  5. Jessica on 01/06/2009 at 18:57

    Caroline, ik vind het moeilijk om te zeggen waar het aan ligt dat verkleinwoorden zo veel voorkomen in het Nederlands. Ik heb wel het idee dat het iets van de laatste jaren is.
    Het Nederlands leent zich er wel goed voor; alleen het suffix ‘-je’ toevoegen en je bent klaar. Het Engels is daarentegen wat complexer en kan meerdere uitgangen hebben zoals dog-doggy, pig-piglet, en voor sommige woorden zoals boom wordt “little tree” gezegd terwijl je in het Nederlands gewoon “boompje” kunt zeggen.
    Dat het gemakkelijker toe te passen is verklaart echter helaas nog niet waarom het ook gebruikt wordt…

  6. Annemariële on 02/03/2010 at 14:23

    Hoi iedereen, ik zoek een lijst met verkleinwoordjes, maar kan ze nergens vinden! Ik moet dat voor school! Maar ik vind het best irritant maar gebruik het vaak zelf zonder het te merken!

    AM (mijn afkorting)

Reageren

Zoek op taalvariatie.nl

Volg taalvariatie op Twitter